Gebelik Testi

Hamilelik belirtilerinden herhangi birini yaşıyorsanız, hamileliğinizi doğrulamak için bir evde hamilelik testi yapmanız veya doktorunuza gitmeniz gerekir.

Muhtemelen ilk kaçırdığınız adet döneminizden bir gün sonra bir gebelik testinden doğru sonuçlar alırsınız. Bununla birlikte, en doğru test sonuçlarını elde ettiğinizden emin olmak için kaçırdığınız adet döneminizden sonra en az bir hafta beklemek en iyisidir. Çünkü yumurtlama günleriniz değişken olabilir. Dönemi kaçırıncaya kadar beklemek istemiyorsanız, seks yaptıktan sonra en az bir ila iki hafta beklemeniz gerekir.

Hamileliğin erken döneminde yükselerek önce kanda sonra da idrarda tespit edilebilir hale gelen HCG (Human Chorionic Hormon ) hormonu, gebelik testlerinin pozitifleşmesine sebep olmaktadır.

Bu nedenle HCG hormonuna “gebelik hormonu” da denilmektedir.

 

HCG hormonu nasıl salgılanır?
 

Yumurtalıklardan atılan bir yumurta hücresinin (oosit) tüpten aşağıya doğru inerken sperm hücresi ile karşılaşması sonrasında gelişen döllenme (fertilizasyon) olayı ile birlikte HCG hormonu salınımı da başlamaktadır.

Öncelikle çok düşük düzeylerde salınıma başlayan HCG hormonu oluşan gebelik ürününün 5-6 günlük seyahati sonrasında rahim içine yuvalanması (implantasyon) ile birlikte hızla yükselmeye başlar.

Bir yandan bölünerek çoğalan diğer yandan rahim içine yerleşmeyi sağlayan dokuların oluşumu ile 40 haftalık bir maratonu içine alacak embriyonik hayatın ilk safhaları da böylece başlamış olmaktadır. 

Embriyo büyüdükçe farklılaşma ile gelişen bir takım hücreler “plasenta” adı verilen ve ileride bebekle anne arasında madde-besin alışverişinde köprü görevi görecek olan organı şekillendirir.

 

HCG hormonunun ana kaynağı da koryonik plasental dokunun “trofoblast” adı verilen segmentinde yer alan hücrelerdir. HCG insan plasentasındaki koryonik hücrelerden sentezlenen ve gebeliğin devamı için şart olan protein yapısındaki bir hormondur.

 

HCG hormonunun alfa (α) ve beta (β) olmak üzere iki ayrı alt grubu vardır.

Alfa HCG, kanda dolaşan LH (Lüteinizan hormon) ve TSH (Tiroid Stimulan Hormon) ile oldukça benzer yapıdadır. Hatta kanda ölçüm değerleri bu benzerlikten ötürü yanlış sonuçlar verebilmektedir.

Beta HCG hormonu ise bahsi geçen hormonlarda oldukça ayrı bir yapıya sahiptir ve bu nedenle kanda gebelik testlerinde daha duyarlı bir sonuç vermektedir. Tüm bu sebeplerden kanda gebelik testlerinde ölçülen HCG budur.

 

HCG hormonunun görevi


Progesteron, bebeğin rahim içinde tutunmasını sağlayan hayati bir hormondur.  Gebeliğin ilk dönemlerinden itibaren yumurtalıklardan salgılanarak gebeliğin devamını sağlar.

HCG hormonunun temel görevi ise özellikle gebeliğin ilk üç ayında, plasentanın oluşumuna kadarki süre içinde progesteron hormonunun salınımını uyarmaktır. Bu üç aylık dönem sonrasında plasenta devreye girecek ve gebeliğin devamı için gerekli hormonları salgılayacaktır.

 

Hamilelikte HCG düzeyleri


Gebeliğin oluşması ile birlikte döllenmeden sonraki 8-9. günlerde yükselmeye başlayan HCG düzeyleri, her geçen gün ikiye katlanmaktadır. Buna “doubling time” (ikiye katlanma süresi) adı verilmektedir. İlerleyen gebelik haftalarında ikiye katlanma süresi zaman geçtikçe hız keserek yavaşlamaktadır.

 

9. gebelik haftasına kadar yükselen HCG hormonu düzeyleri bu haftadan sonra düşüşe geçmektedir. 12.-13. gebelik haftalarından itibaren, plasentanın gebeliğin devamı ile ilgili fonksiyon alarak hormon üretimine başlaması ile birlikte yumurtalıklardan salgılanan progesteron hormonuna ihtiyaç azalmaktadır.
 

Normal gebelikte Beta HCG düzeyleri


Normal bir hamilelikte Beta HCG düzeyleri oldukça değişik düzeylerdedir. Bu nedenle sadece HCG hormonu düzeyine  bakarak gebelik haftasını tahmin etmek çok doğu bir yol olmayacaktır.

Gebeliğin kesin haftasını söylemek için ultrason değerlendirmesi gereklidir.

Benzer şekilde bebeğin sağlık durumu ve canlı olup olmadığı da ultrason değerlendirmesi ile açığa kavuşabilir.

Çünkü bebek ölü olsa dahi plasentadan düşük miktarda da olsa HCG hormonu salgılanmaya devam etmektedir.

Hipofiz bezinde LH üreten hücreler çok az miktarda HCG de üretirler. Gebe olmayan bir kadının kanında 5-10 IU/mL düzeyinde HCG saptanmasının nedeni bu üretimdir.

Teorik olarak kanda 10 mu/ml üzerinde HCG hormonu düzeyinin saptanması ile "gebelik teşhisi" konulabilir.

HCG hormonu ve gebeliğin bulantı kusmaları


9. gebelik haftasında en yüksek düzeylere çıkan ve bu haftalardan itibaren düşerek plato çizen HCG hormonu bir yerde gebelikte ortaya çıkan bulantı kusmaların (Hyperemesis Gravidarum) da nedeni olarak gösterilmektedir. Genelde gebeliğin ilk aylarındaki bulantı ve kusmalar ilk üç ayın tamamlanması ile birlikte HCG hormonunun düşüşüne paralel şekilde azalmaktadır.

 

Yine HCG hormonun normalin üstünde olduğu ikiz gebelik ve üzüm gebeliği (mol hidatiform) gibi durumlarda da bulantı ve kusmalar çok ileri boyutlara taşınabilir.

Beta HCG  takibi 


Bazı durumlarda kanda bulunan HCG değeri normalin altında veya üstünde olabilir veya HCG artışları normalden farklı düzeylerde seyredebilir. Seri olarak ölçülen HCG düzeyleri bize gebeliğin gidişatı ile ilgili bilgiler de verebilmektedir. Bazen dış gebelik, biyokimyasal gebelik olabilmektedir.


Biyokimyasal gebelik


Birkaç günlük adet gecikmesinden hemen sonra yapılan kanda gebelik testleri pozitif olsa da daha sonra gebeliğin devam etmediği için negatife dönebilir. Gebeliğin hemen ilk dönemlerinde ultrasonla saptanmaksızın düşükle sonuçlanan bu gebeliklere “biyokimyasal (kimyasal) gebelik” adı verilmektedir.

Aslında tüm hamileliklerin %50’si biyokimyasal gebeliklerden oluşmakta ve doğal seleksiyona uğrayarak gebeliğin kaybı ile sonuçlanmaktadır. Bu durum kliniğe; birkaç günlük adet gecikmesi sonrasında normalden biraz fazlaca kanama ile kendisini göstermektedir. Çoğu kişi bu tür kanamaları “gecikmiş bir adet dönemi” olarak zannetmektedir.

 

Dış gebelik


Gebelik ürününün rahim dışında yerleşmesi ile kendisini gösteren dış gebeliklerde kanda veya idrarda gebelik testi pozitif olmasına rağmen beta HCG artışları normalin dışındadır. Bu artışlar bazen çok az olmakta bazen de düşükle sonuçlanmaktadır. Kesin tanı  vajinal yolla yapılan ultrason ve seri Beta HCG ölçümleri ile konmaktadır.

Çoğul gebelikler


Çoğul gebeliklerde plasental hacmin fazlalığı sonucunda trofoblastik hücrelerden daha fazla HCG salgılanmaktadır. Bu nedenle daha yüksek HCG değerleri saptanabilmektedir.

 

Gebelik testi 2 farklı şekilde olmaktadır.

  1. Evde Gebelik Testleri (İdrarda gebelik testi)

Kaçırdığınız adet döneminizin ilk gününde bir evde hamilelik testi kullanılabilirsiniz. Bazı çok hassas testler daha erken kullanılabilir.

Bu testler idrarda insan koryonik gonadotropin hormonu (HCG) tespit ederek gebelik varlığını gösterirler. Bu hormon sadece gebelik sırasında vücutta bulunur. Bu hormonla temas ettiğinde test çubuğundaki bir kimyasal renk değiştirir. Bekleme süreleri teste bağlı olarak değişir, ancak çoğu doğru bir okuma için yaklaşık 10 dakika sürmektedir.

Hamile olabilirsiniz ancak testte olmadığınızı söyleyen yanlış negatif bir sonuç bulunmak mümkündür. Adet döneminizi kaçırdıysanız ve birkaç gün sonra da regl olmazsanız doktorunuza danışın. İdrar testinde gebelik çıkmamış olması gebelik olmadığı anlamına gelmemektedir.

Test için idrarınızı almanın farklı yolları vardır. Seçtiğiniz teste bağlı olarak, aşağıdakileri yapmanız gerekebilir:

  • İdrarınızı bir bardağa yapabilir ve testi ona batırabilirsiniz
  • İdrarınızı testin üstüne yapabilir ve bekleyebilirsiniz
  • İdrarınızı bir bardağa yapıp testin üstüne damlatmak için damlalık kullanabilirsiniz

 

  1. Kanda gebelik testi

İki tür gebelik kan testi vardır:

Niteliksel hCG kan testi: Bu test, herhangi bir hCG’nin vücutta üretilip üretilmediğini kontrol eder. Hamile olup olmadığınıza dair basit bir pozitif cevap verir ya da hiç bir cevap vermez.

Nicel hCG kan testi: Bu test kandaki hCG’nin spesifik seviyesini ölçer.

HCG seviyeniz ne kadar süredir hamile olduğunuzu düşündüğünüze göre beklenenden daha yüksek veya düşükse, doktorunuz daha ileri testler isteyebilir. Bir ultrason isteyebilir veya birkaç gün içinde hCG testini tekrarlayabilirler. HCG düzeyinin anormal görünmesine neden olan en yaygın neden tarihlerinizden emin olmamanızdır.

Nicel hCG kan testleri çok doğrudur çünkü kandaki hCG miktarını tam olarak tespit ederler. hCG seviyesinin daha küçük miktarlarını niteliksel bir hCG kan testinden veya idrar testinden daha doğru ve net tespit edebilirler.

Kan tahlili, hCG seviyesini idrar testlerinden önce tespit edebilir. Kan tahlili genelde evde yapılan testlerden daha pahalıdır ve sonuçlarınız için idrar testine göre daha uzun süre beklemek zorunda olursunuz.

Hamile olmanın belirtileri nelerdir?

Hamile olabileceğinizi düşünüyor musunuz? Gebelik varlığında vücudunuzda bir takım değişiklikler olabilecektir.Bunlar;

1.Adet Döneminizi Kaçırdıysanız

Gebeliğin ilk ve en güvenilir işaretlerinden biri, kaçırılmış bir adet dönemidir. Adet döneminizi yakından takip etmezseniz, gecikip gecikmediğiniz belirlemek zor olabilir. Birçok kadının 28 günlük adet döngüsü vardır. Son döneminizden bu yana geçen süre bir aydan fazla ise test yapmayı düşünün. Stresin, diyetin, egzersizin veya bazı tıbbi durumların dönem geciktireceğini aklınızda bulundurun. En etkili doğum kontrol yöntemlerini kullansanız bile, her zaman gebe kalma şansı vardır. Bu nedenle korunmanız olsa bile adet zamanınızı ve miktarını takip etmeniz gerekmektedir.

2. Kramp Yaşıyorsanız

İmplantasyon menstrüel kramplara benzer bir his de oluşturabilir. Hamileliğin ilk dönemlerinde bu rahatsızlığı hissedebilir ve döneminizin yaklaştığını düşünebilirsiniz, ancak o zaman asla gelmez. Hal böyle olduğunda gebelik testi yapmalısınız. Hormon seviyeleri kadına ve gebeliğe göre değişir.

3.Göğüsleriniz Acıyorsa

Gebeliğiniz giderek daha fazla östrojen ve progesteron üretirken, bu hormonlar bebeğinizin büyümesini desteklemek için vücudunuzda değişiklikler yapmaya başlar. Göğüsleriniz artan kan akışı nedeniyle hassas hissedebilir ve daha büyük görünebilir. Meme uçları zarar görebilir ve damarlar cilt altında daha koyu görünebilir. Birçok kadın aynı zamanda adet dönemlerine kadar geçen süre içinde meme rahatsızlığı yaşadığından, bu belirti her zaman gebeliğin göstergesi değildir.

4.Farklı Hissediyorsanız

Kramplar ve ağrılı göğüslerle birlikte gebelik ilk dönemlerinde aşağıdakilere neden olabilir:

  • mide bulantısı
  • gıda hassasiyeti
  • tükenme
  • sık idrara çıkma

Haftalar devam ederken, HCG düzeyleri ilk üç aylık döneme bile girmeden bu belirtiler daha da güçleşebilir. Kendinizi tanıyorsanız, bedeninize dikkat edin. Alışılagelmişin dışında herhangi bir fiziksel semptom, gebelik testi yapmanızı gerektirebilir.

 

 

 

Paylaş